Nhiều người cho rằng, việc tặng cho quyền sử dụng đất chỉ hoàn tất khi người nhận được cấp Sổ đỏ đứng tên mình. Vì vậy, nếu cha mẹ đã công chứng hợp đồng tặng cho nhưng chưa sang tên thì quyền sử dụng đất vẫn thuộc về cha mẹ và có thể trở thành di sản thừa kế khi cha mẹ qua đời.

Tuy nhiên, quan điểm này không phải lúc nào cũng đúng. Án lệ 52/2021/AL của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã đưa ra hướng giải quyết quan trọng đối với trường hợp đất đã được tặng cho nhưng chưa hoàn tất thủ tục đăng ký sang tên.

Nội dung vụ việc trong Án lệ 52/2021/AL

Trong vụ án, cha mẹ đã lập hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất cho con và hợp đồng được công chứng theo đúng quy định pháp luật.

Sau khi nhận tặng cho, người con đã quản lý, sử dụng đất ổn định, xây dựng nhà ở trên đất và thực hiện thủ tục đăng ký sang tên quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, việc đăng ký chưa hoàn tất do nguyên nhân khách quan trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.

Sau đó, cha mẹ qua đời. Một số người thừa kế khác cho rằng quyền sử dụng đất vẫn thuộc sở hữu của cha mẹ vì chưa hoàn tất việc sang tên nên yêu cầu Tòa án đưa thửa đất vào khối di sản để chia thừa kế.

Quan điểm của Tòa án

Tòa án xác định rằng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất trong trường hợp này vẫn có giá trị pháp lý và cần được công nhận.

Theo đó, người được tặng cho được tiếp tục thực hiện các thủ tục cần thiết để hoàn tất việc đăng ký quyền sử dụng đất bởi:

• Hợp đồng tặng cho được xác lập hợp pháp, trên cơ sở tự nguyện của các bên.
• Người được tặng cho đã nhận đất và thực hiện các thủ tục đăng ký theo quy định.
• Việc chưa hoàn tất đăng ký không xuất phát từ lỗi của người được tặng cho.
• Người tặng cho không thay đổi ý chí hoặc xác lập giao dịch khác thay thế trước khi qua đời.

Từ đó, Tòa án không chấp nhận việc coi thửa đất là di sản thừa kế chỉ vì thủ tục đăng ký sang tên chưa hoàn tất.

Khi nào có thể áp dụng Án lệ 52/2021/AL?

Không phải mọi trường hợp đất chưa sang tên đều được áp dụng án lệ này. Thực tiễn xét xử cho thấy Tòa án thường xem xét các yếu tố sau:

1. Hợp đồng tặng cho được lập hợp pháp

Hợp đồng phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện có hiệu lực theo quy định của pháp luật, đặc biệt là yêu cầu về hình thức công chứng hoặc chứng thực đối với giao dịch quyền sử dụng đất.

2. Người tặng cho không thay đổi ý chí

Đến thời điểm qua đời, người tặng cho không có văn bản hủy bỏ, sửa đổi hoặc giao dịch khác thể hiện ý chí định đoạt khác đối với thửa đất.

3. Việc chưa sang tên xuất phát từ nguyên nhân khách quan

Người được tặng cho đã thực hiện các thủ tục cần thiết nhưng việc đăng ký chưa hoàn tất do trở ngại khách quan, không phải do cố ý trì hoãn hoặc từ bỏ quyền của mình.

Bài học pháp lý từ Án lệ 52/2021/AL

Để hạn chế tranh chấp khi nhận tặng cho quyền sử dụng đất, người dân nên lưu ý:

• Thực hiện thủ tục đăng ký sang tên ngay sau khi hợp đồng tặng cho được công chứng.
• Lưu giữ đầy đủ hợp đồng công chứng, hồ sơ đăng ký, phiếu tiếp nhận hồ sơ, giấy hẹn trả kết quả và các tài liệu liên quan.
• Quản lý, sử dụng đất ổn định và có căn cứ chứng minh quá trình sử dụng thực tế.
• Chủ động tham khảo ý kiến luật sư khi phát sinh vướng mắc về thủ tục hoặc tranh chấp.

Kết luận

Án lệ 52/2021/AL khẳng định rằng việc chưa hoàn tất thủ tục sang tên không đồng nghĩa với việc hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất vô hiệu hoặc đương nhiên trở thành di sản thừa kế. Trong những trường hợp nhất định, Tòa án vẫn có thể công nhận hiệu lực của hợp đồng và bảo vệ quyền lợi của người được tặng cho.

Liên hệ tư vấn

Bạn đang gặp vướng mắc về:

✔️ Tặng cho quyền sử dụng đất giữa cha mẹ và con;

✔️ Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất;

✔️ Hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất;

✔️ Thủ tục sang tên Sổ đỏ sau khi nhận tặng cho;

✔️ Giải quyết tranh chấp đất đai tại Tòa án.

📞 Hãy liên hệ với chúng tôi để được luật sư tư vấn, đánh giá hồ sơ và đưa ra phương án bảo vệ quyền lợi phù hợp.