Nhiều người cho rằng di chúc muốn có giá trị pháp lý thì bắt buộc phải được công chứng hoặc chứng thực. Vì vậy, không ít gia đình lo lắng khi cha, mẹ chỉ tự viết di chúc tại nhà mà không thực hiện các thủ tục này.

Tuy nhiên, pháp luật không bắt buộc mọi di chúc bằng văn bản đều phải được công chứng hoặc chứng thực mới hợp pháp. Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực vẫn có thể được pháp luật công nhận nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Theo khoản 4 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015:

“Di chúc bằng văn bản không có công chứng, chứng thực chỉ được coi là hợp pháp, nếu có đủ các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều này”.

Cụ thể, khoản 1 Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Điều 630. Di chúc hợp pháp

1. Di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

a) Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép;

b) Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.”

Bên cạnh đó, hình thức lập di chúc cũng cần được chú ý. Theo Điều 633 Bộ luật Dân sự 2015, đối với di chúc bằng văn bản không có người làm chứng, người lập di chúc phải tự viết và ký vào bản di chúc, đồng thời tuân thủ các quy định về nội dung di chúc tại Điều 631.

Trường hợp người lập di chúc không tự viết được mà nhờ người khác viết hoặc đánh máy thì phải tuân thủ các điều kiện về người làm chứng theo Điều 634 Bộ luật Dân sự 2015. Đặc biệt, đối với người bị hạn chế về thể chất hoặc người không biết chữ, pháp luật có yêu cầu riêng tại khoản 3 Điều 630.

Vậy, di chúc tự viết tại nhà có hiệu lực khi cha, mẹ qua đời không?

Câu trả lời là có thể, nếu di chúc đáp ứng đầy đủ các điều kiện về tính hợp pháp và hình thức theo quy định pháp luật. Theo Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc có hiệu lực từ thời điểm mở thừa kế.

Như vậy, việc di chúc không được công chứng, chứng thực không đồng nghĩa với việc di chúc vô hiệu. Tuy nhiên, để hạn chế tranh chấp về sau, người lập di chúc nên bảo đảm nội dung rõ ràng, tuân thủ đúng hình thức pháp luật quy định và lưu giữ di chúc cẩn thận.

📌 Căn cứ pháp lý: Điều 630, Điều 631, Điều 633, Điều 634 và Điều 643 Bộ luật Dân sự 2015.

Legal Ding – Đồng hành cùng bạn trong các vấn đề pháp lý.