Tranh chấp tài sản thừa kế là vấn đề thường gặp khi các thành viên trong gia đình không thống nhất được việc phân chia nhà đất, tiền bạc hoặc tài sản do cha mẹ để lại. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, các bên cần xác định đúng di sản, người được hưởng thừa kế và phương án giải quyết theo quy định pháp luật.

1. Xác định tài sản nào là di sản thừa kế

Theo Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015, di sản bao gồm tài sản riêng của người chết và phần tài sản của người chết trong tài sản chung với người khác.

Do đó, trước khi chia thừa kế, cần làm rõ nguồn gốc tài sản, quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng, tài sản chung – riêng và các nghĩa vụ tài sản liên quan. Không phải toàn bộ nhà đất gia đình đang quản lý đều đương nhiên là di sản của người đã mất.

2. Ai có quyền hưởng di sản thừa kế?

Việc xác định người thừa kế phụ thuộc vào di chúc hợp pháp và quy định về thừa kế theo pháp luật.

Theo Điều 650 và Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, trường hợp thừa kế theo pháp luật, hàng thừa kế thứ nhất gồm vợ, chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, con đẻ và con nuôi của người chết. Những người cùng hàng thừa kế được hưởng phần di sản bằng nhau.

Lưu ý: Anh chị em ruột thuộc hàng thừa kế thứ hai của nhau. Khi cha mẹ qua đời, anh chị em không phải là những người duy nhất được hưởng di sản trong mọi trường hợp; cần xem xét đầy đủ những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, di chúc và các tình tiết liên quan.

3. Cách giải quyết tranh chấp tài sản thừa kế

Khi phát sinh tranh chấp, các bên có thể thực hiện những bước sau:

• Bước 1: Thu thập hồ sơ: Giấy chứng tử, di chúc (nếu có), giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài liệu về tài sản.
• Bước 2: Xác định di sản và người thừa kế: Làm rõ tài sản được để lại, những người có quyền hưởng và nghĩa vụ tài sản cần giải quyết.
• Bước 3: Thương lượng: Các bên có thể thống nhất phương án phân chia và lập văn bản theo đúng hình thức pháp luật quy định.
• Bước 4: Yêu cầu Tòa án giải quyết: Nếu không thể thỏa thuận, người có quyền lợi liên quan có thể khởi kiện yêu cầu chia di sản theo quy định pháp luật.

Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng cứ ngay từ đầu sẽ giúp làm rõ quyền lợi của từng bên và hỗ trợ quá trình giải quyết tranh chấp.

4. Thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế

Theo khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản và 10 năm đối với động sản, kể từ thời điểm mở thừa kế.

Đối với yêu cầu xác nhận quyền thừa kế hoặc bác bỏ quyền thừa kế của người khác, khoản 2 Điều 623 quy định thời hiệu là 10 năm. Yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại có thời hiệu 3 năm theo khoản 3 Điều này.

Thời hiệu cần được xem xét theo đúng loại yêu cầu và tình tiết cụ thể của vụ việc. Vì vậy, nếu tranh chấp đã kéo dài nhiều năm, các bên nên kiểm tra hồ sơ và căn cứ pháp lý trước khi lựa chọn phương án giải quyết.

5. Khi nào nên tìm đến luật sư giải quyết tranh chấp thừa kế?

Bạn nên cân nhắc trao đổi với luật sư khi:

Anh chị em không thống nhất được tỷ lệ phân chia di sản.

Có tranh chấp về tính hợp pháp của di chúc.

Nhà đất chưa được cấp giấy chứng nhận hoặc có vấn đề về nguồn gốc, quyền sử dụng.

Một người đang quản lý, sử dụng hoặc có dấu hiệu chuyển nhượng tài sản đang tranh chấp.

Vụ việc kéo dài, có nhiều người thừa kế hoặc cần xác định thời hiệu khởi kiện.

Việc rà soát hồ sơ và đánh giá căn cứ pháp lý giúp xác định hướng xử lý phù hợp với từng trường hợp.

KẾT LUẬN

Tranh chấp tài sản thừa kế cần được giải quyết trên cơ sở xác định đúng di sản, người thừa kế, căn cứ phân chia và thời hiệu áp dụng. Thương lượng có thể giúp các bên hạn chế mâu thuẫn; nếu không đạt được thỏa thuận, việc yêu cầu Tòa án giải quyết là phương án cần cân nhắc theo quy định pháp luật.

📞 Liên hệ tư vấn pháp luật tại Legal Ding để được tư vấn và hỗ trợ pháp lý.

🌐 Website: https://legalding.com.vn/

🌐 Fanpage: https://www.facebook.com/LuatLegalDing

☎️ Hotline: 0902.375.787

📍 Địa chỉ: 125 Bế Văn Đàn, phường Thanh Khê, Thành phố Đà Nẵng, Việt Nam.